ਧਰਾਤਲੀ ਤਬਦੀਲੀ
ਮੱਧ ਪੂਰਬ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ—ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਣਾਵਟੀ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਨਸ-ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ Public Investment Fund ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਏਆਈ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ Humain ਰਾਹੀਂ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ NVIDIA ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਯੂਏਈ ਨੇ OpenAI, Cisco, Oracle ਅਤੇ Nvidia ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ “Stargate” ਏਆਈ ਪਹਿਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਇਹ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਤਕਨੀਕੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਧਰਾਤਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਝਟਕੇ ਹਨ।
ਜੋ ਅਸੀਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਆਪਣੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਹੁਣ ਸਿਲਿਕਨ ਵੈਲੀ ਦੀਆਂ ਕਾਢਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਪਤਕਾਰ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਏਆਈ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦਾ ਅਗਲਾ ਅਧਿਆਇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਝਿਜਕ ਦੀ ਕੀਮਤ
ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੋੜ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। 2017 ਵਿੱਚ, GE ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਅਤੇ Forbes ਵਿੱਚ ਛਪਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਮੇਰੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ GovTech ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਨੂੰ Dubai Future Accelerators ਨੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਲਈ ਸੱਦਿਆ। ਅਸੀਂ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀਜ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਦਲਾਅਕਾਰੀ ਮੌਕੇ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਸੀ।
ਪਰ ਅਣਜਾਣ ਦੇ ਡਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਮੇਰੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਨੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਸਾਡੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆਂ ਅਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਗੁਆਇਆ ਸੀ।
ਖਿੱਚ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੇਂਦਰ
“ਸਬਕ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ: ਏਆਈ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਰਿਆਧ ਵੀ ਹੈ। ਅਬੂ ਧਾਬੀ। ਸਿੰਗਾਪੁਰ। ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ।”
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਅਤੇ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਣੂ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਦੀ ਦੂਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਏਆਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਸਿਰਫ਼ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਸ਼ੇ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਸੱਦੇ ਹਨ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਐਨੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇ ਸਕੋ? ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਐਨੇ ਨੇੜੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਰਦਾ ਵੇਖ ਸਕੋ?